Konkordato ve Borç Yapılandırması: Mali Güçlük Yaşayan Şirketler İçin Hukuki Çözüm Yolları
Ekonomik dalgalanmalar, finansman maliyetlerindeki artış, tahsilat sorunları ve nakit akışındaki bozulmalar nedeniyle birçok işletme ödeme güçlüğü yaşayabilmektedir. Ancak mali sıkıntıya düşen her şirket için tek çözüm iflas değildir.
Türk hukukunda şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve alacaklıların haklarının korunabilmesi amacıyla konkordato, vergi borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi ile dönemsel yapılandırma düzenlemeleri gibi farklı hukuki mekanizmalar bulunmaktadır. Doğru yöntemin zamanında tercih edilmesi, şirketin faaliyetlerine devam edebilmesi açısından büyük önem taşır.
Konkordato Nedir?
Konkordato, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285 ve devamı maddelerinde düzenlenen, borçlunun mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla belirli bir ödeme planı üzerinde anlaşmasını sağlayan hukuki yeniden yapılandırma mekanizmasıdır.
2018 yılında yapılan yasal değişikliklerle birlikte iflasın ertelenmesi kurumu kaldırılmış, mali güçlük yaşayan işletmeler açısından konkordato uygulaması temel yeniden yapılandırma yolu haline gelmiştir.
Kimler Konkordato Talebinde Bulunabilir?
Konkordato talebinde bulunabilmek için borçlunun;
- Vadesi gelmiş borçlarını ödeyememesi veya
- Vadesi geldiğinde borçlarını ödeyememe tehlikesi altında bulunması gerekmektedir.
Başvuru sırasında İcra ve İflas Kanunu ile Konkordato Yönetmeliğinde öngörülen mali tablolar, konkordato ön projesi, alacaklı listeleri ve diğer bilgi ve belgelerin eksiksiz hazırlanması önem taşımaktadır.
Konkordato Süreci
- Geçici Mühlet
Mahkeme gerekli şartların oluştuğu kanaatine varırsa üç aylık geçici mühlet kararı verebilir. Gerekli görülmesi halinde bu süre iki aya kadar uzatılabilir. - Kesin Mühlet
Konkordato projesinin başarıya ulaşabileceği değerlendirilirse bir yıllık kesin mühlet verilebilir. Kanundaki şartların oluşması halinde bu süre altı aya kadar uzatılabilir. - Alacaklılar Toplantısı
Konkordato projesi, İcra ve İflas Kanunu'nda öngörülen çoğunluk şartlarının sağlanması halinde kabul edilmiş sayılır. - Mahkeme Tasdiki
Mahkeme gerekli şartların gerçekleştiğine karar verirse konkordato projesini tasdik eder. Tasdik edilen proje kanunun öngördüğü kapsamda ilgili alacaklılar bakımından bağlayıcı hale gelir.
Konkordato Projesinde Yer Alabilecek Düzenlemeler
- Borçların belirli bir kısmından feragat edilmesi (tenzilat konkordatosu)
- Ödeme vadelerinin uzatılması (vade konkordatosu)
- İndirim ve vade uygulamasının birlikte kullanılması
- Tarafların anlaşması halinde borçların sermayeye dönüştürülmesi gibi finansal yeniden yapılandırma yöntemleri
Vergi ve SGK Borçları İçin Alternatif Çözümler
Şirketin mali sıkıntısı yalnızca kamu borçlarından kaynaklanıyorsa konkordato her zaman ilk seçenek olmayabilir.
- 6183 sayılı Kanun kapsamında tecil ve taksitlendirme
- Yürürlükte bulunması halinde yapılandırma kanunları
- SGK'nın yürürlükteki taksitlendirme uygulamaları
Yapılandırma kanunları sürekli yürürlükte olan düzenlemeler değildir. Kanun koyucu tarafından çıkarıldıkları dönemlerde ve belirlenen başvuru süreleri içerisinde uygulanmaktadır.
Hangi Durumda Hangi Yol Tercih Edilmeli?
| Durum | Değerlendirilebilecek Çözüm |
|---|---|
| Ağırlıklı olarak vergi ve SGK borçları | 6183 sayılı Kanun kapsamında tecil ve taksitlendirme veya yürürlükte ise yapılandırma düzenlemeleri |
| Finans kuruluşlarına olan borçların yeniden düzenlenmesi ihtiyacı | Taraflar arasında yeniden yapılandırma görüşmeleri ve yürürlükteki finansal yeniden yapılandırma imkânları |
| Tüm alacaklılara karşı ödeme güçlüğü | Adi Konkordato |
| Geçici nakit akışı sorunu | 6183 sayılı Kanun kapsamında tecil ve taksitlendirme |
| Faaliyetin sürdürülebilirliğinin kalmaması | İflas sürecinin değerlendirilmesi |
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Konkordato başvurusu mali yapı tamamen bozulmadan önce değerlendirilmelidir.
- Başvuru dosyasındaki mali ve hukuki belgelerin eksiksiz hazırlanması sürecin başarısını doğrudan etkiler.
- Geçici mühlet kararı ticaret sicili ve ilgili ilan süreçleri nedeniyle ticari itibar açısından etkiler doğurabilir.
- Vergi ve SGK yapılandırmaları dönemsel olduğundan güncel mevzuat mutlaka kontrol edilmelidir.
- Tecil ve taksitlendirme başvurularında teminat ve diğer şartlar somut olaya göre değişebilir.
Aktüel YMM Değerlendirmesi: Mali güçlük yaşayan işletmeler açısından en önemli unsur, doğru hukuki mekanizmanın zamanında belirlenmesidir. Nakit akışındaki bozulmanın ilk aşamalarında mali müşavir ve hukuk danışmanlarıyla birlikte hareket edilmesi, hem şirketin faaliyetlerinin sürdürülebilmesi hem de hukuki risklerin azaltılması açısından önemli avantaj sağlar.
Bilgilendirme: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Konkordato, vergi ve SGK uygulamaları ile borç yapılandırmalarına ilişkin mevzuat zaman içerisinde değişebileceğinden, somut olay bazında güncel düzenlemelerin ayrıca değerlendirilmesi tavsiye edilir.