Bu yazı 4 Kasım 2026 itibarıyla günceldir.
Bir faturada 20.000 TL KDV görüp bu tutarın tamamını satıcıya ödenecek borca eklemek, kısmi tevkifat uygulanan işlemlerde hem cari hesap hem vergi hatasına yol açabilir. Alıcı, hesaplanan verginin belirli bir bölümünü sorumlu sıfatıyla beyan eder. Bu nedenle faturanın toplamı, satıcıya yapılacak ödeme ve vergi dairesine beyan edilecek tutar ayrı izlenmelidir.
GİB takvimine göre Ekim 2026 dönemine ait sorumlu sıfatıyla tevkif edilen KDV için beyan ve ödeme süresi 25 Kasım 2026’da sona eriyor. Aşağıdaki çalışma, Türkiye’de KDV mükellefi bir şirketin ofis temizliği alımını esas alır.
Orandan önce işlem ve tarafları belirleyin
Önce sözleşme ve hizmet kabul belgesinden fiilen ne satın alındığını okuyun. Temizlik malzemesi satın almakla, yükleniciden ofis temizliği hizmeti almak farklı işlemlerdir. İşgücü temini gibi başka bir sınıfa girebilecek sözleşmeler ayrıca incelenir. Alıcının ve satıcının statüsünü, ilgili tebliğ bölümündeki istisnaları ve işlemin KDV dahil tutarını kontrol edin.
Kısmi tevkifatta genel alt sınır, işlemin yapıldığı yıl için VUK’un 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırına bağlıdır. Alt sınır değerlendirmesinde KDV dahil tutar esas alınır. Tek işlemi sınırın altında bırakmak amacıyla birden fazla faturaya bölmek sonucu değiştirmez. Örnekte tek hizmetin bu sınırı aştığı ve taraflara özgü bir istisnanın bulunmadığı kabul edilmiştir.
Örnek fatura ve üçlü tutar kontrolü
Ekim ayında tamamlanan ofis temizliği için hizmet bedeli 100.000 TL, KDV oranı %20 olsun. KDV Genel Uygulama Tebliği’nin I/C-2.1.3.2.10 bölümü kapsamındaki bu alım için tevkifat oranı 9/10’dur. Oran, hizmet bedeline değil hesaplanan vergiye uygulanır.
- Hesaplanan KDV 100.000 × %20 = 20.000 TL. İşlemin KDV dahil değeri 120.000 TL’dir.
- Alıcının beyan edeceği KDV 20.000 × 9/10 = 18.000 TL. Bu işlem için 2 No.lu beyannamede sorumlu sıfatıyla gösterilecek vergi budur.
- Satıcıya ödenecek tutar 100.000 TL hizmet bedeli ile tevkif edilmeyen 2.000 TL KDV’nin toplamı olan 102.000 TL’dir.
Kontrol eşitliği 102.000 + 18.000 = 120.000 TL şeklindedir. Satıcı hesabı 120.000 TL görünürken vergi dairesine ayrıca 18.000 TL borç yazılmışsa, aynı tutar iki kez borç yaratmıştır. Önce faturanın muhasebeye aktarımını, ardından cari hesap ve sorumlu sıfatıyla ödenecek vergi kayıtlarını inceleyin.
2 No.lu beyan ile 1 No.lu beyandaki indirimi ayırın
Alıcı, 2 No.lu beyanda işlem türünü, matrahı, KDV ve tevkifat oranlarını faturadaki verilerle eşleştirir. Aynı ayda farklı oran veya hizmet türleri varsa toplamın doğru olması tek başına yeterli değildir. Bir faturanın yanlış işlem grubuna kaydedilmesi, başka bir satırdaki ters yönlü farkla kapanabilir.
Sorumlu sıfatıyla beyan edilen kısım için 1 No.lu beyannamede indirim, ödeme şartına ve indirim hakkına ilişkin diğer kurallara bağlıdır. Süresinde beyan ve ödeme halinde ilgili işlem dönemine ilişkin indirim düzenlemesini, geç ödeme halinde ise fiilî ödeme dönemini dikkate alın. Satıcıya bırakılan KDV kısmını ayrı izleyin. Örnekteki 18.000 TL’yi hem fatura aktarımında hem ödeme sırasında ikinci kez indirim listesine eklemeyin.
Ay sonu dosyasını nasıl kapatmalı?
- Alış faturalarını işlem türüne göre ayırın. Sözleşme, hizmet dönemi ve kabul tarihiyle eşleştirin.
- Her belge için matrah, toplam KDV, tevkifat oranı, alıkonulan KDV ve satıcıya ödenecek tutarı yan yana yazın.
- Tevkifat sütunu toplamını 2 No.lu beyannamenin ilgili satırları ve tahakkukla karşılaştırın.
- Ödeme belgesini indirim çalışma kâğıdına bağlayın. İade, fiyat farkı veya yanlış fatura varsa niteliğine göre düzeltmeyi ayrıca değerlendirin.
Ay kapanışında aranan sonuç, bir faturadan başlayarak satıcı ödemesine, tahakkuka ve indirim kaydına kadar aynı işlemi kesintisiz izleyebilmektir.
Resmî kaynaklar
- GİB Kasım 2026 vergi takvimi
- GİB KDV Genel Uygulama Tebliği, kısmi tevkifat ve indirim
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- 2026 yılı VUK had ve tutarları
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Örneklerdeki tutarlar ve varsayımlar, işletmenin kendi kayıtları ve tabi olduğu hükümlerle birlikte değerlendirilmelidir.